background
7 september 2015

Mijn pelgrimslied

Stap na stap
met elke stap
laat ik achter wat was
de pijn, de tranen,
bodemloze diepte.

Stap na stap
met elke stap
kruip ik uit mijn huid
oude huid,
het oude zeer glijdt van mij af.

Stap na stap
met elke stap
loop ik mijn nieuwe toekomst in
herboren, nieuw, vol liefde.

Stap na stap
met elke stap sta ik op,
voel vrede met wat was,
is en zal zijn.

Stap na stap
met elke stap
neemt de vreugde toe
en zingt mijn hart:
jij hebt mij niet verlaten,
was nabij in duisternis
nabij in het licht,
bij elke stap.

Stap na stap
met elke stap
wordt bitter zoet
bitter zoet
bitter zoeter
bitter zoet

Stap na stap zet ik
stap voor stap
op mijn weg, geleid door Jou
Eeuwige oneindige Wijsheid,
moeder, vader, God.

Geschreven in augustus 2013, tijdens mijn pelgrimag in Roemenië


Geen reacties

26 januari 2015

Vol de catastrofe leven

Van het weekend ben ik begonnen met de opleiding trainer Mindfulness. Als voorbereiding kocht ik ‘het’ boek over mindfulness van Jon Kabat-Zinn: Gezond leven met mindfulness – een behoorlijk degelijke en eigenlijk ook vooral saaie titel.
In de inleiding las ik dat Jon Kabat-Zinn tegen het advies van zijn uitgever in er toch voor had gekozen om de titel aan zijn Engelstalige boek te geven die híj het beste vond passen, namelijk: Full catastrophy-living!!   En daar word ik nou zo blij van!! He, he, de catastrofe die regelmatig zo inherent is aan het leven als mens mag er zijn, jippie!!! En wat zijn die Nederlandse uitgevers slapjanussen, dat ze zo’n mooie en sprekende titel wegpoetsen. Het zwakt de bedoeling die Kabat-Zinn met zijn levenswerk heeft af, het castreert het!!
Waarom ik de Engelse titel beter vind: hij is eerlijker.  De Nederlandse titel is precies wat wij mensen altijd weer doen: het lijden wegpoetsen, ervoor weglopen, het in de schaduwgebieden van ons bewustzijn wegzetten. Maar dat is nou net wat heb boek níet wil. Ik verheerlijk het lijden beslist niet, maar mèt Kabat-Zinn moet mij van het hart dat ik heb geleerd dat het een veel betere houding in het leven is om de catastrofes eerst maar eens onder ogen te zien, te onderkennen dat ze er zijn. En dat is waar mindfulness een prachtige methode voor biedt. Het haalt ons uit onze eeuwige vlucht, weg van wat er is, en duwt ons met de neus op de feiten – niet hardhandig, zoals mijn woorden hier misschien doen vermoeden, maar met mildheid. En dan heb je een uitgangspunt van waaruit je op zoek kunt gaan naar jouw manier van ermee omgaan. En geloof me, er zijn veel mogelijkheden.
Gek he, maar ik word er echt blij van, dat de catastrofe er mag zijn – dat we hem noemen, niet groter en niet kleiner maken maar gewoon en acceptabel. Net als de regen, kun je de catastrofe maar beter op je af laten dalen. Dat is niet een eindpunt maar juist een begin.


Geen reacties

1 september 2014

Leren balanceren

‘Vakanties hebben soms meer nut voor het werk dan het werken zelf!’
Dit vond ik wel een passende uitspraak tegen het einde van de vakantietijd. Hij is van stenen stapelkunstenaar Nick Steur, die ook te zien was in de laatste uitzending van Zomergasten, in een filmfragment.
Nick Steur studeerde bijna af aan de toneelschool toen hij in een vakantie zijn passie ontdekte voor het stapelen van natuurstenen. Aan een Franse rotskust begon hij zomaar op een dag met het stapelen van stenen en hij kon er niet meer mee ophouden. Hij zocht niet meteen goed stapelbare vormen maar juist spitse en ronde. Het fascineert hem om zo lang mogelijk te zoeken tot hij de juiste balans heeft gevonden. Aan die Franse rotskust was hij er zo intensief mee bezig dat hij niet eens merkte dat er steeds meer mensen waren komen kijken – pas bij het applaus ontwaakte hij uit zijn bezigheid.
Mensen vragen soms aan hem of hij de stenen bewerkt, schuurt of vastplakt. Dat verbaast hem en hij zegt daarover:

‘Wat heeft het voor zin om de stenen te manipuleren?…. Ik ben op zoek naar een balans tussen mijn eigen wil opdringen en het leven z’n gang laten gaan….. Ik kan een beeld voor ogen hebben, maar als het niet past binnen de mogelijkheden van de stenen, zal ik de uniekheid van de stenen moeten toelaten. Ik zal me moeten aanpassen. De sculpturen zijn zodoende een creatie van mij en de stenen samen.’ (Online tijdschrift voor kunst en journalistiek, juni 2011)

Dit beeld raakte mij. Juist in deze zomer, waarin de wereldgebeurtenissen soms als een steen in ieders maag lijken te liggen, zie ik dat velen om mij heen zoeken naar de juiste balans tussen de zwaarte van de gebeurtenissen en de lichtheid die we nodig hebben om het uit te houden. We zouden vaak zo graag iets kunnen doen aan al dat grote dat gebeurt, dat ons overspoelt. Maar weinigen onder ons kunnen hierover macht uitoefenen. Wat de gewone sterveling kan doen ligt vaak in het ogenschijnlijk kleine: meeleven met elkaar, de moed er samen inhouden, en in het maken van grappen want zonder lichtheid is de zwaarte niet dragelijk. En dat laat precies deze stenen stapelkunstenaar ons zien. Een grote zware steen met een onmogelijke vorm wordt ogenschijnlijk vederlicht, als hij maar in de goede balans komt te liggen.
Misschien kunnen we die houding zoeken ten opzichte van alle onmogelijke stenen die zich in al hun zwaarte aan ons opdringen: de bedreigingen in de wereld, de inkrimping in de zorg…. vul u zelf maar in. We zullen de uniekheid van al deze stenen moeten respecteren, willen we de juiste balans ten opzichte ervan vinden.

Youtube: Nick Steur – Freeze!

 

 


Geen reacties

16 juni 2014

De regen kun je niet controleren

DSC_0599

‘Das leben regnet auf mich herab’, schreef Rahel Varnhagen, een joodse vrouw in begin 19e eeuw, in de tijd van de opkomende romantiek. Net als de regen, kunnen we het leven op ons neer laten dalen, zonder verzet, zonder controlegedrag: er is geen kraan, geen knop die we kunnen bedienen.
Regen kan ons daaraan herinneren, dat het goed is om het leven te laten komen, wat het ook brengt.
Er zijn meer regenliefhebbers, een bijna 65-jarige vrouw traint voor de Nijmeegse vierdaagse, en haar kan niks beters overkomen dan dat het regent. ‘Er is dan veel meer zuurstof in de lucht’ zei ze afgelopen vrijdag. Als ik hiervan de metafoor doortrek, krijgen wij dan niet ook meer levensruimte/ -adem, als we de dingen meer op ons af laten komen, zonder verzet, zonder die eeuwige neiging om alles te controleren?
Laura Dekker, de tiener die een wereldreis maakte met haar zeilboot houdt ook van de regen, zei ze. Ik zag de documentaire van haar, afgelopen week. Als de regen valt, moeten we ons verzet opgeven aan dat wat komt. We drogen wel weer op, als er tijd en gelegenheid voor is!


Geen reacties

16 april 2014

Bloed, snot en tranen

Vorige week wijdde DWDD een hele uitzending aan de Matteüs Passion, gisteren ging het over de Passion – alles natuurlijk vanuit het perspectief van de kunst. De vraag van Matthijs ‘geloof je’ aan een van zijn gasten viel weg – en als luisteraar was je blij: zo’n pijnlijke vraag. Later herhaald was het antwoord natuurlijk ‘nee’. Want wie wil er nou nog geloven…?
Maar ik ben er wel blij mee, dat over het paasverhaal wordt verteld als kunst. Ik vind het zelfs heilzaam, dat we het op kunst houden. De historisering van religieuze verhalen (het is écht waar, écht gebeurd) is een droevige weg waarop alles platgeslagen en –gewalst wordt, aangedreven door verhulde machtswellust. Daar kun je beter bij uit de buurt blijven – en je wilt er zeker niet bij horen.
Kunst is goed omdat we het er dan over eens zijn dat het om beeldtaal gaat, om metaforen. En hoe krachtig kan een goede metafoor zijn. Lees maar eens je lievelingsgedicht, of zing een lied.
In mijn beleving zijn er weinig verhalen die in metaforische zin zo indringend over het menselijk lijden vertellen als het passieverhaal. Natuurlijk houden we het lijden liever zo ver mogelijk weg van lijf en leden. Maar als het toeslaat kun je wel enige troost gebruiken. En dat blijft het krachtige aan het verhaal. Een zoon van God die niet als heroïsche held wordt neergezet, de god van de sterken: onaantastbaar, verheven, maar als een mens van vlees, bloed, snot en tranen.
Als ik weer eens bij een oud mens zit die worstelt en lijdt, gaat het zinnetje door mijn hoofd: ‘ecce homo’, zie de mens. We zouden het lijden uit willen bannen maar alle 21e eeuwse techniek ten spijt, we hebben het lijden niet uitgeroeid. En sterker nog, door het te willen wegduwen vergroten we het vaak.
Boeddha, Jezus, veel religieuze en niet-religieuze wijsheid noemt het aanvaarden van pijn en lijden als onderdeel van het leven en als een fundamenteel deel waar we soms doorheen moeten. Nee, het gaat niet om het verheerlijken van ellende. Maar aan de andere kant van ons geploeter wacht een inzicht in een diep menselijk mysterie: aanvaarding en overgave blijken een transformatie mogelijk te maken naar een diepere en rijkere ervaring van leven en intense vreugde, verlossing. Maar daarvoor moet je soms wel eerst door de blubber.
Zo mag het wat mij betreft pasen worden, in geheel metaforische zin!


Geen reacties

13 april 2014

Waarom regen

Het is wat vreemd, iedereen zoekt de zon op als het even kan. Waarom dan mijn voorkeur voor deze regen? Goede vriend en gevonden broertje Rudolf hielp mij met het opzetten van deze blog-site. Nadat ik de regen had gehoord wilde hij niet meer uit mijn gedachten. Hoewel andere thema’s handiger waren, minder bepalend dan dit constante geplens, kon ik niet anders: deze regen moest het worden. En als ik het gedicht Wild Geese lees (zie beneden), begrijp ik meer waarom.

Het geluid van regen heeft een bijzondere schoonheid, vind ik, en het is iets wat de regen voor heeft op zon: zij speelt een melodie! Het geluid heeft een geruststellende werking – in ieder geval op mij. Zoals het murmelen van gebeden en mantra’s harmoniserend werkt, zo kan deze regen op het gemoed werken. (Leuk om te proberen: als je onrust voelt, zet dan dit geluid aan en ga liggen luisteren. Ik durf te wedden dat je er in de meeste gevallen rustig van wordt! Je kunt het overigens ook uitzetten.)
Tijdens meditatie-seshins die ik bij de Noorderpoort deed, hebben we gemediteerd op het geluid van regen. Regen en wind zijn geweldig als achtergrond als je in stilte zit. Daar is mijn liefde voor de regen begonnen. Een begeleidende Koan was: wie ben ik als het regent?

Er zijn nog veel meer associaties met regen als metafoor voor wat ik in mijn leven tegenkom. Wat ik daarover denk wil ik graag met je delen, net als vele andere gedachten en belevenissen in mijn leven en in mijn werk als geestelijk verzorger voor oudere mensen.
Ik zou het leuk vinden als je ‘me af en toe leest’!


2 reacties

13 april 2014

Wild Geese

You do not have to be good

You do not have to walk on your knees

For a hundred miles through the desert, repenting

You only have to let the soft animal of your body

Love what it loves.

Tell me about despair, Yours!, and I will tell mine.

Meanwhile the world goes on.

 

Meanwhile the sun and the clear pebbles of rain

Are moving across the landscapes,

Over the prairies and the deep trees,

The mountains and the rivers.

 

Meanwhile the wild geese, high in the clean blue air,

Are heading home again.

Whoever you are, no matter how lonely,

The world offers itself to your imagination,

Calls to you like the wild geese, harsh hand exciting.

Over and over announcing your place

In the family of things.

 

Mary Oliver


Geen reacties

Mijn pelgrimslied
Vol de catastrofe leven
Leren balanceren
De regen kun je niet controleren
Bloed, snot en tranen
Waarom regen
Wild Geese